Stres to normalne zjawisko fizjologiczne – jego odczuwanie nie zawsze musi by膰 czym艣 negatywnym. Stres pozwala naszemu organizmowi na uwolnienie hormon贸w, mobilizuj膮cych nas do wi臋kszej aktywno艣ci. Jednak przewlek艂e odczuwanie stresu mo偶e by膰 destrukcyjne dla organizmu. Gdy znajdujemy si臋 w sytuacji stresowej zbyt d艂ugo, nasze si艂y fizyczne i psychiczne ulegaj膮 wyczerpaniu. W skrajnych przypadkach mo偶e to skutkowa膰 np. chorobami autoimmunologicznymi lub depresj膮. Zatem jak poradzi膰 sobie z d艂ugotrwa艂ym stresem? Dowiesz si臋 z tego artyku艂u.

Obraz przedstawiaj膮cy, jak wygl膮daj膮 metody walki ze stresem.

Jak pokona膰 stres

W dzisiejszym spo艂ecze艅stwie prawie ka偶da doros艂a osoba odczuwa wi臋kszy lub mniejszy stres. Sk艂ada si臋 na to mn贸stwo czynnik贸w.

Podstawowe powody generuj膮ce stres to:

  • niepok贸j o stan zdrowia,
  • niepok贸j o sytuacj臋 materialn膮,
  • niepok贸j wynikaj膮cy z sytuacji osobistej.

Gdy we藕miemy pod uwag臋 wydarzenia z ostatnich lat – trudno si臋 temu dziwi膰. Pandemia COVID-19, niebezpiecze艅stwo wojny i dekoniunktura na rynku pracy na pewno nie pomaga w utrzymaniu spokoju. Gdy dodamy do tego fakt, 偶e 偶yjemy w kraju rozwijaj膮cym si臋 oraz w gospodarce opartej o d艂ugu (kt贸ry r贸wnie偶 jest powa偶nym stresorem!), 艂atwiej b臋dzie nam zrozumie膰, dlaczego ponad 98% deklaruje, 偶e regularnie odczuwa stres.

A to na d艂u偶sz膮 met臋 mo偶e okaza膰 si臋 wyniszczaj膮ce. Ci膮g艂e uczucie zm臋czenia, nerwowo艣膰, b贸le g艂owy, problemy z zasypianiem i regularne przezi臋bienia – to wszystko mo偶e by膰 skutkiem przewlek艂ego stresu. Jak sobie z nim poradzi膰? Poni偶ej znajdziesz list臋 najskuteczniejszych metod, kt贸re pomog膮 Ci z艂agodzi膰 stres.

Chcesz przesta膰 stresowa膰 si臋 o finanse? Przeczytaj, jak stworzy膰 poduszk臋 finansow膮.

Co to jest stres

Jednak zanim przejdziemy do konkretnych rozwi膮za艅, warto po艣wi臋ci膰 chwil臋, by dok艂adnie pozna膰 zjawisko, z kt贸rym przyjdzie nam walczy膰.

Stres – to automatyczna reakcja fizjologiczna naszego organizmu na sytuacj臋 zagro偶enia. Stres sam w sobie nie jest czym艣 z艂ym i to dzi臋ki niemu gatunek ludzki m贸g艂 poradzi膰 sobie w niebezpiecznym 艣rodowisku. Stres pojawia si臋 w贸wczas, gdy co艣 nam powa偶nie zagra偶a, wymaga natychmiastowego dzia艂ania lub wykorzystania wszystkich dost臋pnym nam zasob贸w (zar贸wno fizycznych, jak i intelektualnych). Organizm, za po艣rednictwem r贸偶nych hormon贸w, podpowiada nam „walcz lub uciekaj”. Ci艣nienie krwi wzrasta, oddech przyspiesza, organizm pod艣wiadomie zwi臋ksza swoj膮 wydolno艣膰.

Zdolno艣膰 cz艂owieka do odczuwania stresu pomog艂a mu w niezliczonych sytuacjach, w kt贸rych musia艂 broni膰 si臋 przed dzikimi zwierz臋tami lub zagro偶eniem ze strony innych ludzi. Powa偶ny problem ze stresem pojawia si臋 w dw贸ch przypadkach:

  • gdy mamy do czynienia z zagro偶eniem pozornym (wyobra偶onym),
  • gdy stres utrzymuje si臋 przez d艂u偶szy czas (tygodnie, a nawet miesi膮ce),

Reakcja na stres wyobra偶ony to w dzisiejszych czasach co艣 normalnego. Przypomnij sobie te wszystkie sytuacje, kiedy przegl膮daj膮c wiadomo艣ci w mediach spo艂eczno艣ciowych Twoje ci艣nienie wzros艂o i czu艂e艣, jakby co艣 si臋 w Tobie „gotowa艂o” lub zacz膮艂e艣 intensywnie zastanawia膰 si臋, co musisz zrobi膰 w reakcji na t臋 sytuacje. W ostatnich latach mieli艣my z tym do czynienia a偶 nazbyt cz臋sto. Zagro偶enie zachorowaniem (pandemia), utrat膮 poczucia bezpiecze艅stwa (wojna) lub utrat膮 pracy (kryzys) – sp臋dza艂y Polakom sen z powiek przez d艂ugie tygodnie.

I to w艂a艣nie te d艂ugie tygodnie mog膮 doprowadzi膰 nasz organizm na skraj wyczerpania.

Rodzaje i objawy stresu

W psychologii wyr贸偶nia si臋 trzy rodzaje stresu:

  • stres ostry,
  • stres chroniczny,
  • stres traumatyczny.

W pierwszym wypadku reakcja naszego organizmu jest wynikiem nag艂ego, jednorazowego zagro偶enia. Stresor mo偶e przybra膰 tu charakter fizyczny, psychologiczny lub ekonomiczny. Wbrew nazwie „ostry”, nie ma tu wielkich powod贸w do zmartwie艅. Wraz z usuni臋ciem bod藕ca, nasz organizm wraca do normalnego stanu.

Gorzej, gdy bod藕ca (stresora) nie da si臋 usun膮膰 w prosty i szybki spos贸b. Wtedy mamy do czynienia ze stresem chronicznym. Ka偶dy cz艂owiek nieco inaczej reaguje na stres, ale w艂a艣nie w tym wypadku mo偶e pojawi膰 si臋 przewlek艂e napi臋cie, zm臋czenie oraz mniejsza zdolno艣膰 do skupienia i regeneracji.

Stres traumatyczny to skrajno艣膰, w kt贸rej zagro偶one s膮 podstawowe funkcje naszego organizmu. Po prostu – osi膮gaj膮c ten pu艂ap nara偶amy si臋 na powa偶ne i cz臋sto nieodwracalne zmiany psychiczne i fizyczne, kt贸re zagra偶aj膮 偶yciu i zdrowiu.

Jak nie dopu艣ci膰 do pojawienia si臋 tych zmian? Podstawa to poprawne zdiagnozowanie, kt贸ry rodzaj stresu odczuwasz. Je偶eli czytasz ten artyku艂, najprawdopodobniej masz do czynienia ze stresem chronicznym. Jak si臋 o tym przekona膰?

Najcz臋stsze objawy stresu to:

  • zm臋czenie i trudno艣ci ze snem,
  • uczucie gniewu, frustracji, niepokoju,
  • zmniejszona odporno艣膰,
  • wycofanie spo艂eczne, dra偶liwo艣膰,
  • problemy z koncentracj膮,
  • b贸le g艂owy, staw贸w i mi臋艣ni,
  • skurcze, brak apetytu i nudno艣ci.

Stresujesz si臋 swoj膮 sytuacj膮 materialn膮? Przeczytaj jak szybko zdoby膰 pieni膮dze.

Jak radzi膰 sobie ze stresem

Je偶eli odczuwasz powy偶sze symptomy – pami臋taj aby ich nie lekcewa偶y膰. Najlepszym rozwi膮zaniem jest wizyta u specjalisty tj. lekarza, kt贸ry opr贸cz rad mo偶e udzieli膰 Ci r贸wnie偶 pomocy farmakologicznej. Co jednak w sytuacji, w kt贸rej zosta艂e艣 gruntownie przebadany, teoretycznie Tw贸j stan zdrowia jest dobry, a wci膮偶 odczuwasz te dolegliwo艣ci? Poni偶ej znajdziesz najskuteczniejsze metody walki ze stresem.

Najskuteczniejsze sposoby na zwalczenie stresu to:

  1. odpowiednia dieta,
  2. aktywno艣膰 fizyczna,
  3. odpowiednia ilo艣膰 i jako艣膰 snu,
  4. regularny relaks,
  5. praca nad wytrzyma艂o艣ci膮 psychiczn膮,
  6. rozmowa i zapisywanie swoich my艣li.

1. Dieta jako spos贸b na stres

S艂ysza艂e艣 to powiedzenie, 偶e „jeste艣my tym, co jemy”? Okazuje si臋, 偶e jest w tym sporo prawdy. Istnieje spora grupa produkt贸w, kt贸re same w sobie mog膮 powodowa膰, 偶e nasz organizm zacznie odczuwa膰 stres. Mowa tu przede wszystkim o wszystkich substancjach psychoaktywnych, a wi臋c kofeinie (kawa), nikotynie (papierosy) oraz alkoholu. Je偶eli czynniki zewn臋trze daj膮 Ci si臋 we znaki, samodzielne dok艂adanie organizmowi wi臋kszej pracy nie jest zbyt rozs膮dne.

Ulubione napoje pobudzaj膮ce mo偶esz zast膮pi膰 zwyk艂膮 wod膮 lub zielon膮 herbat膮. Ogranicz cukry, wprowad藕 do swojej diety wi臋ksz膮 ilo艣膰 warzyw i 偶ywno艣ci mniej przetworzonej. Pami臋taj, 偶e w sytuacji stresowej Tw贸j organizm potrzebuje wi臋kszej ilo艣ci energii.

2. Odpowiednia ilo艣膰 i jako艣膰 snu

A skoro ju偶 jeste艣my przy energii – gdy odczuwasz chroniczny stres, musisz zapewni膰 sobie odpowiedni膮 ilo艣膰 odpoczynku. Zacznij od zainteresowania si臋 czynnikami, kt贸re wp艂ywaj膮 na jako艣膰 snu. Postaraj si臋 codziennie zasypia膰 o tej samej porze. Przed za艣ni臋ciem co najmniej przez godzin臋 nie patrz w ekran kom贸rki lub komputera. Postaraj si臋 uspokoi膰 my艣li. Te proste czynno艣ci w b艂yskawiczny spos贸b poprawi膮 jako艣膰 Twojego snu.

3. Aktywno艣膰 fizyczna a stres

Pami臋taj tak偶e o regularnej aktywno艣ci fizycznej. Regularne 膰wiczenia zmniejszaj膮 poziom napi臋cia, poprawiaj膮 jako艣膰 snu oraz wp艂ywaj膮 pozytywnie na nasz膮 samoocen臋. Ponadto podczas wysi艂ku wydzielane s膮 endorfiny, czyli hormon szcz臋艣cia, kt贸ry przynajmniej na jaki艣 czas pozwoli Ci upora膰 si臋 ze stresem – a przy chronicznym obci膮偶eniu organizmu dok艂adnie o to chodzi!

4. Regularny relaks jako walka ze stresem

Ka偶dego dnia dok艂adnie planujesz, kiedy p贸jdziesz do pracy, na uczelnie i kiedy zrealizujesz swoje pozosta艂e obowi膮zki. W tym wszystkim 艂atwo zapomnie膰 o tym, 偶e powinni艣my zaplanowa膰 r贸wnie偶 czas na relaks.

Co nale偶y rozumie膰 przez „relaks”? Tutaj nie ma jednej, dobrej odpowiedzi. Musisz samodzielnie stwierdzi膰, kt贸re aktywno艣ci najlepiej pomagaj膮 Ci upora膰 si臋 ze stresem. Dla niekt贸rych os贸b 艣wietnie sprawdza si臋 gor膮ca k膮piel, spacer po lesie lub sp臋dzanie czasu z rodzin膮. Niekt贸re osoby wol膮 towarzyskie wyj艣cie „na miasto”, a niekt贸re w臋dkowanie w samotno艣ci. Wa偶ne, aby艣 co najmniej raz w tygodniu zaplanowa艂 czas, kt贸ry przeznaczysz na solidny wypoczynek.

5. Praca nad wytrzyma艂o艣ci膮 psychiczn膮

Zwr贸膰 te偶 uwag臋, 偶e dzi臋ki treningowi mo偶esz podnie艣膰 swoj膮 og贸ln膮 wytrzyma艂o艣膰 psychiczn膮. Popatrz na wszystkich chirurg贸w, stra偶ak贸w lub inne osoby, kt贸re na co dzie艅 znajduj膮 si臋 w sytuacjach stresowych i nic sobie z tego nie robi膮. To najcz臋艣ciej nie ma nic wsp贸lnego z wyj膮tkow膮 odwag膮 lub predyspozycjami. Po prostu – te osoby radzi艂y sobie z sytuacjami stresuj膮cym dla przeci臋tnego cz艂owieka tak wiele razy, 偶e przesta艂y zwraca膰 na nie uwag臋. Ich organizm zacz膮艂 traktowa膰 sytuacj臋 stresow膮 jako codzienne wyzwanie, a nie jako co艣 przyt艂aczaj膮cego.

Istnieje mn贸stwo spos贸b, kt贸re umo偶liwiaj膮 nam prac臋 nad swoj膮 wytrzyma艂o艣ci膮 psychiczn膮. Najlepszy z nich to oczywi艣cie znalezienie wyj艣cia z trudnej sytuacji, kt贸re umacnia nasz膮 pewno艣膰 siebie. Niekt贸re osoby polecaj膮 te偶 na tym gruncie medytacj臋, modlitw臋 lub dalekowschodnie techniki relaksacyjne.

6. Rozmowa i zapisywanie my艣li jako spos贸b na stres

Wiele os贸b doskonale radzi sobie ze stresem dzi臋ki rozmowie. Ta mo偶e przybiera膰 zwyk艂y, codzienny charakter interakcji np. pomi臋dzy przyjaci贸艂mi, partnerami lub innymi cz艂onkami rodziny. Je偶eli sytuacja wydaje Ci si臋 zbyt powa偶na, zawsze mo偶esz skorzysta膰 z pomocy specjalisty na tym gruncie, a wi臋c profesjonalnego psychologa, kt贸ry dzi臋ki rozmowie pomo偶e Ci rozwi膮za膰 Twoje problemy.

Je偶eli jeste艣 bardziej skryt膮, introwertyczn膮 osob膮 lepiej mo偶e sprawdzi膰 si臋 zapisywanie my艣li. Mo偶esz prowadzi膰 dziennik lub pami臋tnik. Pozwoli Ci to usystematyzowa膰 Tw贸j spos贸b my艣lenia i z dystansem spojrze膰 na czynniki, kt贸re generuj膮 stres w Twoim 偶yciu. Wbrew pozorom – dobrym pomys艂em na stres mo偶e by膰 r贸wnie偶 czytanie – ale nie news贸w w social media, a nieco powa偶niejszych pozycji. Na pewno znajdziesz mn贸stwo biografii os贸b, kt贸re przechodzi艂y przez podobne, a nawet gorsze problemy, ni偶 Ty. Ich historia mo偶e sta膰 si臋 inspiracj膮, kt贸ra umo偶liwi Ci skuteczniejsz膮 walk臋 z sytuacjami stresowymi.

Chcesz uporz膮dkowa膰 swoje finanse? Sprawd藕, jak oszcz臋dza膰 pieni膮dze.