Spotka┼ée┼Ť si─Ö z terminem „rezydencja podatkowa”? Zastanawiasz si─Ö, co to znaczy i kto mo┼╝e by─ç rezydentem podatkowym w Polsce? Czy posiadanie statusu rezydenta wymaga posiadania obywatelstwa? Jak zosta─ç rezydentem podatkowym za granic─ů? Sprawd┼║, co to jest rezydencja podatkowa i co trzeba zrobi─ç, aby j─ů uzyska─ç? Szczeg├│┼éy znajdziesz poni┼╝ej.

Obraz przedstawiaj─ůcy, co to jest rezydencja podatkowa.

Co to jest rezydencja podatkowa

Rezydencja podatkowa – to miejsce, w kt├│rym podatnik zobowi─ůzuje si─Ö do wype┼énienia obowi─ůzku podatkowego. Jest szczeg├│lnie istotna dla przedsi─Öbiorc├│w dzia┼éaj─ůcych w kilku r├│┼╝nych krajach r├│wnocze┼Ťnie oraz dla os├│b, kt├│re planuj─ů przeniesie dzia┼éalno┼Ťci za granic─Ö.

Ka┼╝dy podatnik w Unii Europejskiej mo┼╝e, do pewnego stopnia, wp┼éywa─ç na wyb├│r kraju opodatkowania. Zwi─ůzane jest to z wewn─ůtrzwsp├│lnotow─ů zasad─ů unikania podw├│jnego opodatkowania. Oznacza to, ┼╝e obywatel Niemiec, Francji lub W┼éoch mo┼╝e w trakcie prowadzenia biznesu zosta─ç rezydentem podatkowym w Polsce – i odwrotnie, Polak mo┼╝e r├│wnie dobrze rozlicza─ç si─Ö w Niemczech lub we Francji.

Podstaw─ů prawn─ů uzyskania rezydencji podatkowej jest art. 5a pkt 21 Ustawy o podatku dochodowym od os├│b fizycznych. Zgodnie z tym przepisem rezydent podatkowy powinien dysponowa─ç specjalnym certyfikatem, potwierdzaj─ůcym jego miejsce zamieszkania na terytorium RP, wydanym przez w┼éa┼Ťciwy organ administracji podatkowej. Jakie s─ů pozosta┼ée warunki uzyskania rezydencji podatkowej w Polsce?

Kto to jest rezydent podatkowy

Rezydent podatkowy musi by─ç osob─ů fizyczn─ů. Ponadto taka osoba powinna posiada─ç na terytorium RP swoje centrum ┼╝yciowe. Co to oznacza w praktyce? Polski rezydent podatkowy musi przebywa─ç w kraju przez co najmniej 183 dni w roku podatkowym.

Podobne przepisy znajdziemy w ka┼╝dym innym kraju Unii Europejskiej. Prowadzi to do wniosku, ┼╝e samo za┼éo┼╝enie firmy za granic─ů nie oznacza automatycznie, ┼╝e np. obywatel polski stanie si─Ö rezydentem podatkowym innego pa┼ästwa.

Do czego służy rezydencja podatkowa

Podstawowym celem ustalenia rezydencji podatkowej jest unikni─Öcie podw├│jnego opodatkowania – czyli sytuacji, w kt├│rej przedsi─Öbiorca dzia┼éaj─ůcy na terenie dw├│ch kraj├│w musi rozlicza─ç si─Ö zar├│wno w kraju swojego pochodzenia, jak i w kraju swojej dzia┼éalno┼Ťci. Warunkiem skorzystania z rezydencji podatkowej jest podpisanie przez pa┼ästwo odpowiedniej umowy.

Istnieje wiele pa┼ästw, z kt├│rymi Polska nie podpisa┼éa umowy dot. unikania podw├│jnego opodatkowania. W takim wypadku podatnik ma obowi─ůzek rozliczenia si─Ö w dw├│ch pa┼ästwach r├│wnocze┼Ťnie. Sytuacje znacznie zmieni┼éo wej┼Ťcie Polski do Unii Europejskiej i przyj─Öcie prawa wsp├│lnotowego, kt├│re niejako automatycznie umo┼╝liwi┼éo uzyskiwanie rezydencji podatkowej w innych pa┼ästwach UE.

W Polsce mamy do czynienia z dwoma metodami unikania podw├│jnego opodatkowania. Pierwsza z nich to tzw. metoda zwolnienia podatkowego. W tej sytuacji pa┼ästwo, kt├│re zwalnia doch├│d z opodatkowania, uwzgl─Ödnia go przy ustalaniu prog├│w podatkowych dla pozosta┼éych dochod├│w. Druga z nich to tzw. metoda kredytu podatkowego – w├│wczas sumujemy doch├│d osi─ůgni─Öty w Polsce i za granic─ů. Nast─Öpnie od tak obliczonej nale┼╝no┼Ťci podatkowej odejmujemy podatek zap┼éacony w innym pa┼ästwie.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej, szczegóły znajdziesz na stronie https://www.podatki.gov.pl/podatkowa-wspolpraca-miedzynarodowa/wykaz-umow-o-unikaniu-podwojnego-opodatkowania/.

W ostatnich latach na arenie mi─Ödzynarodowej wielokrotnie podnoszono problem wynikaj─ůcy z tego faktu. Dyskusja dotyczy┼éa przede wszystkim spos├│b walki z tzw. rajami podatkowymi (w UE za takie obszary uznaje si─Ö m.in. Cypr oraz Malt─Ö). To okre┼Ťlenie dotyczy pa┼ästw z preferencyjnymi stawkami podatkowymi, kt├│re umo┼╝liwiaj─ů przedsi─Öbiorcom relatywnie proste uzyskanie rezydencji podatkowej i unikni─Öcie wysokiego opodatkowania w swoim kraju.

Kt├│re dochody s─ů obj─Öte rezydencj─ů podatkow─ů

Katalog dochodów, na który ma wpływ rezydencja podatkowa znajdziemy w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Za dochody uzyskiwane na terenie Polski uznaje si─Ö

  • dochody z pracy na terytorium RP (w tym stosunku pracy, stosunku s┼éu┼╝bowego, pracy nak┼éadczej, sp├│┼édzielczego stosunku pracy),
  • dzia┼éalno┼Ťci wykonywanej osobi┼Ťcie na terytorium RP,
  • dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej wykonywanej na terytorium RP,
  • dochody z nieruchomo┼Ťci na terenie RP, w tym ze sprzeda┼╝y takiej nieruchomo┼Ťci.

Warto przy tym podkre┼Ťli─ç, ┼╝e zgodnie z polskim prawem za doch├│d uzyskany na terenie RP uznaje si─Ö r├│wnie┼╝ sytuacje, w kt├│rej dzia┼éalno┼Ť─ç mia┼éa miejsce w kraju, a wyp┼éata pieni─Ödzy za granic─ů.

Szczeg├│lnie bolesny mo┼╝e by─ç tu obowi─ůzek op┼éaty 19% podatku dochodowego po sprzeda┼╝y domu, mieszkania lub ziemi. Je┼╝eli chcesz go unikn─ů─ç, sprawd┼║ nasz poradnik podatek od sprzeda┼╝y nieruchomo┼Ťci.

Jak zmieni─ç polsk─ů rezydencj─Ö podatkow─ů

Ka┼╝da osoba mo┼╝e swobodnie sta─ç si─Ö rezydentem podatkowym w innym kraju, z kt├│rym Polska podpisa┼éa umow─Ö (w praktyce oznacza to najcz─Ö┼Ťciej kraje UE). W├│wczas mamy do czynienia z tzw. podw├│jn─ů rezydencj─ů. Prawo jasno precyzuje, kt├│re przepisy w├│wczas stosujemy. W takim przypadku bierzemy kolejno pod uwag─Ö:

  • w kt├│rym kraju znajduje si─Ö centrum ┼╝yciowe podatnika,
  • gdzie znajduje si─Ö jego miejsce zamieszkania,
  • obywatelstwo.

Jak widzisz – samo uzyskanie rezydencji podatkowej innego pa┼ästwa jeszcze nie zwalnia Ci─Ö z obowi─ůzku p┼éacenia podatk├│w w Polsce.

Je┼╝eli chcesz pozby─ç si─Ö polskiej rezydencji podatkowej i nie p┼éaci─ç podatk├│w w kraju, musisz przebywa─ç poza granicami RP d┼éu┼╝ej ni┼╝ 183 dni i nie mie─ç centrum interes├│w ┼╝yciowych na terenie RP. Co nale┼╝y rozumie─ç przez „centrum interes├│w ┼╝yciowych”? Ot├│┼╝ samo przebywanie za granic─ů przez ponad 8 miesi─Öcy w roku nie uprawnia Ci─Ö jeszcze do zaprzestania p┼éacenia podatk├│w w Polsce. Musisz udowodni─ç fiskusowi, ┼╝e na ternie RP nie masz partnera, rodziny, mieszkania, innego maj─ůtku – kt├│re okre┼Ťla Twoje centrum ┼╝yciowe.

Osoby, kt├│re nawet przez wi─Öksz─ů cze┼Ť─ç roku pracuj─ů zagranic─ů, a nie spe┼éniaj─ů tego warunku, wci─ů┼╝ b─Öd─ů p┼éaci┼éy podatki w Polsce. Najlepszym sposobem na udowodnienie, ┼╝e Twoje centrum ┼╝yciowe znajduje si─Ö w innym pa┼ästwie jest przedstawienie dowod├│w w postaci zagranicznej umowy najmu, aktu notarialnego lub dowod├│w prowadzenia dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej.

Sprzyja Ci szcz─Ö┼Ťcie? Sprawd┼║, ile wynosi podatek od wygranej.