Polskie spo艂ecze艅stwo jest jednym z najszybciej starzej膮cych si臋 na 艣wiecie. Obecnie w Polsce funkcjonuje ponad 7 milion贸w emeryt贸w. Zgodnie z prognozami GUS w 2050 roku osoby powy偶ej 65. roku 偶ycia b臋d膮 stanowi艂y ponad 30% ca艂ego spo艂ecze艅stwa.聽 Rodzi to powa偶ne skutki, zar贸wno dla samej konstrukcji systemu emerytalnego, jak i dla wysoko艣ci przyznawanych 艣wiadcze艅. Ilu emeryt贸w w Polsce przybywa ka偶dego roku? Jak reformy systemu emerytalnego wp艂ywaj膮 na wysoko艣膰 emerytur? Czy obecnie pracuj膮cych Polak贸w czekaj膮 w przysz艂o艣ci g艂odowe emerytury? Dowiesz si臋 z tego artyku艂u.

Obraz przedstawiaj膮cy, ile jest emeryt贸w w Polsce.

Jak szybko przybywa emeryt贸w w Polsce

W okresie od stycznia do grudnia 2021 roku ZUS wyp艂aca艂 emerytury dla 5 993,1 tys. os贸b. Liczba 6 milion贸w emeryt贸w w ZUS zosta艂a przekroczona w ostatnim kwartale roku 2021 (pa藕dziernik – 6 022,7 tys., listopad – 6 036,2 tys.,聽 grudzie艅 – 6 041,1 tys. os贸b).

Nale偶y przy tym pami臋ta膰, 偶e Zak艂ad Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych nie jest jedyn膮 instytucj膮, kt贸ra wyp艂aca emerytury w Polsce. Gdy zsumujemy liczb臋 wszystkich emeryt贸w, kt贸rzy pobieraj膮 艣wiadczenia z KRUS, MON, MSWiA i Ministerstwa Sprawiedliwo艣ci, liczba ta wzro艣nie do 7 mln 89 tys. os贸b (ostatnie dane zintegrowane pochodz膮 z raportu GUS „Emerytury i renty w 2020 r.”).

Analizuj膮c dane G艂贸wnego Urz臋du Statystycznego, 艂atwo doj艣膰 do wniosku, 偶e liczba emeryt贸w w Polsce ro艣nie w b艂yskawicznym tempie. Pod koniec ubieg艂ego wieku nad Wis艂膮 emerytur臋 pobiera艂o 4 mln 630 tys. os贸b. W 2000 roku emeryci stanowili w Polsce 12% spo艂ecze艅stwa, w roku 2019 by艂o to ju偶 18,2%.

Co wp艂ywa na zmian臋 liczby emeryt贸w w Polsce

Podstawowym powodem gwa艂townego wzrostu liczby os贸b uprawnionych do pobierania 艣wiadczenia w ostatnich latach by艂o odwr贸cenie reformy wieku emerytalnego. Przywr贸cenie wieku emerytalnego w wysoko艣ci 65 lat dla m臋偶czyzn oraz 60 lat dla kobiet (wobec poprzedniego wieku 67 dla wszystkich) w samym 2018 roku zwi臋kszy艂o liczb臋 emeryt贸w o 400 tys. Do tego nale偶y doliczy膰 osoby, kt贸re korzystaj膮 z dodatkowych 艣wiadcze艅 wprowadzonych w ubieg艂ych latach, takich jak emerytura matczyna.

Powodem powi臋kszania si臋 grona emeryt贸w jest te偶 og贸lna sytuacja demograficzna (w wiek emerytalny wchodz膮 osoby urodzone w okresie tzw. boomu demograficznego). Przed艂u偶aj膮ca si臋 艣rednia d艂ugo艣膰 偶ycia (81 lat dla kobiet i 73 dla m臋偶czyzn) oraz rozwi膮zania prawne, kt贸re nie zach臋caj膮 do d艂u偶szej aktywno艣ci zawodowej.

Z kolei negatywny wp艂yw na liczb臋 emeryt贸w w Polsce mia艂y utrudnienia w dost臋pie do opieki zdrowotnej w okresie pandemii COVID-19. Jednak na chwil臋 obecna brak jeszcze dok艂adnych danych, umo偶liwiaj膮cych analiz臋 tego zjawiska.

Czy emerytury w Polsce s膮 wysokie

Osoby otrzymuj膮ce emerytur臋 z ZUS mog膮 obecnie liczy膰 na oko艂o 56,4% 艣redniego wynagrodzenia brutto w gospodarce . Z tendencj膮 spadku warto艣ci emerytury w stosunku do 艣redniego wynagrodzenia mamy do czynienia ju偶 od lat (w roku 2016 by艂o to 62,3%).

  • Przeci臋tna emerytura z ZUS w 2022 roku wynosi 2545 z艂 brutto, czyli 2126, 95 z艂 netto (na r臋k臋).
  • Najni偶sza emerytura z ZUS w 2022 roku wynosi 1338,44 z艂 brutto, czyli 1217,98 z艂 netto (na r臋k臋).

W przypadku emerytur wyp艂acanych przez inne podmioty, mamy najcz臋艣ciej do czynienia ze zdecydowanie wi臋kszymi kwotami (4 308,34 z艂 brutto w Ministerstwie Sprawiedliwo艣ci, 3 960,75 z艂 brutto w Ministerstwie Obrony Narodowej oraz 3 906,80 z艂 brutto w Ministerstwie Spraw Wewn臋trznych i Administracji).

Wyj膮tkiem od tej regu艂y jest przeci臋tne miesi臋czne 艣wiadczenie w KRUS, wynosz膮ce obecnie 1383,58 z艂 brutto (30,78% 艣redniego wynagrodzenia w gospodarce).

Co ciekawe – minimalna emerytura wcale nie oznacza, 偶e nie mo偶na dosta膰 ni偶szego 艣wiadczenia. Podstaw膮 do okre艣lania wysoko艣ci emerytury jest bowiem osi膮gni臋cie okre艣lonego w ustawie wieku oraz posiadanie odpowiedniego sta偶u pracy (cz臋艣膰 os贸b nie posiada wystarczaj膮cego sta偶u, by otrzyma膰 emerytur臋 minimaln膮).

Czy zatem mo偶na uzna膰, 偶e polskim emerytom grozi ub贸stwo?

Na chwil臋 obecn膮 jeszcze nie, chocia偶 wysoko艣膰 przyznawanych 艣wiadcze艅 emerytalnych bez w膮tpienia b臋dzie w nast臋pnych latach stanowi艂a powa偶ny problem spo艂eczny. Z roku na rok widzimy niekorzystn膮 zmian臋 w odniesieniu wysoko艣ci emerytury do 艣redniej krajowej.

Dane GUS jasno wskazuj膮, 偶e na dzie艅 dzisiejszy emeryci w Polsce s膮 najmniej zagro偶eni ub贸stwem skrajnym. Ponadto ta grupa spo艂eczna, zaraz po przedsi臋biorcach, dysponuje najwi臋kszym dochodem rozporz膮dzalnym (co umo偶liwia im m.in. otrzymanie taniego kredytu dla emeryta i rencisty).

Najwi臋kszy wp艂yw na dobre wyniki w tej grupie ma niewielki odsetek os贸b z kredytem hipotecznym. Emeryci najcz臋艣ciej dysponuj膮 nieruchomo艣ciami na w艂asno艣膰 i sp艂at臋 ostatniej raty kredytu maj膮 ju偶 dawno za sob膮.

Czy Polak贸w czekaj膮 g艂odowe emerytury

Na skutek galopuj膮cej inflacji i rozpoczynaj膮cej si臋 dekoniunktury na rynku wielu Polak贸w zastanawia si臋, czy po przej艣ciu na emerytur臋 b臋d膮 w stanie utrzyma膰 dotychczasowy poziom 偶ycia. Prognozy w tym wzgl臋dzie nie napawaj膮 optymizmem.

Eksperci rynku finansowego od lat ostrzegaj膮, 偶e system funkcjonowania ZUS jest podobny do piramidy finansowej聽i w przypadku regularnie zmniejszaj膮cej si臋 liczby os贸b odprowadzaj膮cych sk艂adki – grozi za艂amaniem. Sytuacja ka偶dego roku si臋 pogarsza – Fundusz Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych oszacowa艂, 偶e w latach 2022-2026 b臋dzie potrzebowa艂 od 42,9 do 72,7 mld z艂 dofinansowania z bud偶etu pa艅stwa (czyli z podatk贸w). Oznacza to zdecydowany wzrost obci膮偶e艅 podatkowych pracy, a co za tym idzie – mniejszy rozw贸j gospodarczy.

Nie trudno si臋 domy艣li膰, 偶e wymagana reforma systemu ubezpiecze艅 jest celowo odk艂adana w czasie. Emeryci stanowi膮 bowiem pot臋偶n膮 (i coraz bardziej rozwijaj膮c膮 si臋) grup臋 wyborc贸w, kt贸ra mo偶e zadecydowa膰 o by膰 lub nie by膰 ka偶dej partii politycznej. Nie zmienia to faktu, 偶e pr臋dzej czy p贸藕niej czekaj膮 nas zmiany na tym gruncie (b臋dzie tego wymaga艂o utrzymanie stabilno艣ci finans贸w publicznych). Pog艂oski o zwi臋kszeniu wieku emerytalnego mo偶na znale藕膰 m.in. w kamieniach milowych, powi膮zanych z KPO. Oznacza to, 偶e pracuj膮ce dzi艣 osoby nie maj膮 tak naprawd臋 pewno艣ci, w jakim wieku b臋d膮 mog艂y przej艣膰 na emerytur臋 i jakiej wysoko艣ci 艣wiadczenia otrzymaj膮.

Nie spe艂niasz wymaga艅 niezb臋dnych do wyp艂aty emerytury? Sprawd藕, jak otrzyma膰 rent臋 socjaln膮 z MOPS.