Ka┼╝demu z nas mo┼╝e przydarzy─ç si─Ö problem z przeterminowanym zad┼éu┼╝eniem. Cz─Östo taka sytuacja wynika z zewn─Ötrznych okoliczno┼Ťci, a nie ze z┼éej woli d┼éu┼╝nika. Ponadto osoba obj─Öta egzekucj─ů komornicz─ů musi dysponowa─ç ┼Ťrodkami na prze┼╝ycie. To dlatego ustawodawca wprowadzi┼é ograniczenie tego, ile komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji. Jaka kwota zarobk├│w nie podlega potr─ůceniom komorniczym? Ile komornik mo┼╝e pobra─ç z pensji za umow─Ö o dzie┼éo lub zlecenie, a ile z emerytury? Czy da si─Ö zrobi─ç co┼Ť, aby zmniejszy─ç kwot─Ö zaj─Öcia komorniczego? Dowiesz si─Ö z tego artyku┼éu.

Obraz przedstawiaj─ůcy, ile komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji.

Jak─ů kwot─Ö komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji

Prawo przewiduje co najmniej kilka sposob├│w na przymusowe ┼Ťci─ůgni─Öcie d┼éug├│w przez komornika. Najpopularniejszym z nich jest egzekucja d┼éugu z wynagrodzenia za prac─Ö d┼éu┼╝nika. Podstaw─ů prawn─ů tej czynno┼Ťci jest art. 881 Kodeksu post─Öpowania cywilnego.

Art. 881. Zaj─Öcie przez komornika wynagrodzenia za prac─Ö
┬ž 1. Do egzekucji z wynagrodzenia za prac─Ö komornik przyst─Öpuje przez jego zaj─Öcie.
┬ž 2. Komornik zawiadamia d┼éu┼╝nika, ┼╝e do wysoko┼Ťci egzekwowanego ┼Ťwiadczenia i a┼╝ do pe┼énego pokrycia d┼éugu nie wolno mu odbiera─ç wynagrodzenia poza cz─Ö┼Ťci─ů woln─ů od zaj─Öcia ani rozporz─ůdza─ç nim w ┼╝aden inny spos├│b. Dotyczy to w szczeg├│lno┼Ťci periodycznego wynagrodzenia za prac─Ö i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagr├│d i premii przys┼éuguj─ůcych d┼éu┼╝nikowi za okres jego zatrudnienia, jak r├│wnie┼╝ zwi─ůzanego ze stosunkiem pracy zysku lub udzia┼éu w funduszu zak┼éadowym oraz wszelkich innych funduszach, pozostaj─ůcych w zwi─ůzku ze stosunkiem pracy.
┬ž 2ÔÇ▓. Je┼╝eli egzekucja dotyczy ┼Ťwiadcze┼ä, o kt├│rych mowa w art. 773 zbieg egzekucji s─ůdowej i administracyjnej ┬ž 21, komornik zawiadamia pracodawc─Ö o charakterze egzekwowanych ┼Ťwiadcze┼ä.
┬ž 3. Komornik wzywa pracodawc─Ö, aby w granicach okre┼Ťlonych w paragrafie drugim nie wyp┼éaca┼é d┼éu┼╝nikowi poza cz─Ö┼Ťci─ů woln─ů od zaj─Öcia ┼╝adnego wynagrodzenia, lecz:
1) przekazywa┼é zaj─Öte wynagrodzenie bezpo┼Ťrednio wierzycielowi egzekwuj─ůcemu, zawiadamiaj─ůc komornika o pierwszej wyp┼éacie, albo
2) przekazywa┼é zaj─Öte wynagrodzenie komornikowi w wypadku, gdy do wynagrodzenia jest lub zostanie w dalszym toku post─Öpowania egzekucyjnego skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w cz─Ö┼Ťci wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych ┼Ťwiadcze┼ä wymagalnych. Komornik poucza zarazem pracodawc─Ö o skutkach niezastosowania si─Ö do wezwania.
┬ž 4. Stosownie do okoliczno┼Ťci komornik mo┼╝e wezwa─ç pracodawc─Ö do przekazywania mu zaj─Ötego wynagrodzenia bezpo┼Ťrednio.

Nale┼╝y przy tym zauwa┼╝y─ç, ┼╝e ten spos├│b egzekucji dotyka jednego z najbardziej newralgicznych element├│w ┼╝ycia ka┼╝dej osoby – czyli wynagrodzenia za prac─Ö. Ka┼╝da osoba, r├│wnie┼╝ ta zad┼éu┼╝ona, potrzebuje ┼Ťrodk├│w na prze┼╝ycie. Ustawodawca przewidzia┼é wzi─ů┼é to pod uwag─Ö i ograniczy┼é potr─ůcenia komornicze do okre┼Ťlonej kwoty.

Na podstawie obowi─ůzuj─ůcych przepis├│w komornik ma prawo zabra─ç:

  • do 50% wynagrodzenia z umowy prac─Ö,
  • 0 z┼é w przypadku pensji minimalnej,
  • do 60% pensji minimalnej w przypadku d┼éu┼╝nik├│w alimentacyjnych.

Od czego zale┼╝y ile komornik zabiera z pensji

Istniej─ů dwa podstawowe czynniki, kt├│re wp┼éywaj─ů na maksymaln─ů wysoko┼Ť─ç zaj─Öcia komorniczego:

  • rodzaj umowy, na podstawie kt├│rej d┼éu┼╝nik ┼Ťwiadczy prac─Ö,
  • ┼║r├│d┼éo zad┼éu┼╝enia (inne przepisy stosujemy wobec zwyk┼éych d┼éug├│w, a inne wobec d┼éug├│w alimentacyjnych).

Rodzaj umowy a kwota jak─ů zabiera komornik

Zacznijmy od omówienia tego, ile komornik może zabrać z umowy o pracę, umowy zlecenie oraz umowy o dzieło.

W najlepszej sytuacji znajduj─ů si─Ö d┼éu┼╝nicy zatrudnieni na podstawie tradycyjnej umowy o prac─Ö na czas nieokre┼Ťlony. Ten rodzaj zatrudnienia jest szczeg├│lnie chroniony i regulowany przez prawo. D┼éu┼╝nicy pracuj─ůcy na podstawie umowy zlecenia oraz umowy o dzie┼éo s─ů w zdecydowanie gorszej sytuacji, jednak i tu spotkamy najr├│┼╝niejsze ograniczenia w kwocie, kt├│r─ů zabiera komornik.

W przypadku os├│b zatrudnionych na podstawie umowy o prac─Ö komornik mo┼╝e zaj─ů─ç do 50% wynagrodzenia d┼éu┼╝nika (podstawa prawna – art. 82 Kodeksu pracy).

Istnieje jednak kilka wyj─ůtk├│w od tej zasady. Podstawowy z nich dotyczy pensji minimalnej, kolejny dotyczy sytuacji, w kt├│rej ┼║r├│d┼éem zad┼éu┼╝enia s─ů zaleg┼éo┼Ťci alimentacyjne.

Ile komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji minimalnej

Minimalne wynagrodzenie za prac─Ö wynosi w 2022 roku 3010 z┼é brutto. Jest to kwota ca┼ékowicie zwolniona z zaj─Öcia komorniczego (szczeg├│┼éy znajdziesz w naszym poradniku kwota wolna od zaj─Öcia). Oznacza to, ┼╝e co do zasady komornik nie mo┼╝e zabra─ç Ci pieni─Ödzy, je┼╝eli zarabiasz pensj─Ö minimaln─ů (3010 z┼é brutto to ok. 2364 z┼é na r─Ök─Ö).

Jedynym wyj─ůtkiem s─ů tu d┼éugi alimentacyjne, w├│wczas komornik mo┼╝e zabra─ç do 60% z pensji minimalnej (w 2022 b─Ödzie to 1806 z┼é brutto).

Warto przy tym zwr├│ci─ç uwag─Ö na dwa zagadnienia. Po pierwsze – prawo okre┼Ťla maksymaln─ů wysoko┼Ť─ç potr─ůce┼ä komorniczych, czyli komornik mo┼╝e zabiera─ç mniej i cz─Östo mamy do czynienia z tak─ů w┼éa┼Ťnie sytuacj─ů, gdy d┼éu┼╝nik uzasadni swoje potrzeby finansowe (szczeg├│┼éy znajdziesz w poradniku jak napisa─ç pismo do komornika). Po drugie – kwota pensji minimalnej z roku na rok jest coraz wi─Öksza, a co za tym idzie – zwi─Öksza si─Ö kwota wolna od potr─ůce┼ä komorniczych.

A co z osobami zatrudnionymi na podstawie umowy o prac─Ö na niepe┼ény etat? W├│wczas ilo┼Ť─ç pieni─Ödzy jak─ů komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji zostaje dopasowana do fragmentu etatu:

  • 3/4 etatu: kwota wolna od zaj─Öcia wynosi 1772,67 z┼é netto,

  • 1/2 etatu: kwota wolna od zaj─Öcia wynosi 1181,78 z┼é netto,

  • 1/4 etatu: kwota wolna od zaj─Öcia wynosi 590,89 z┼é netto.

Ile komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji na umow─Ö zlecenie

W du┼╝o gorszej sytuacji s─ů d┼éu┼╝nicy, kt├│rzy osi─ůgaj─ů doch├│d na podstawie umowy zlecenia. Sam charakter tej umowy nie daje pracownikowi takiej ochrony, jak umowa o prac─Ö i dotyczy to r├│wnie┼╝ kwoty, kt├│r─ů komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji.

Przez d┼éugie lata komornik m├│g┼é zabiera─ç z umowy zlecenia nawet 100%. Jednak w 2019 ta sytuacja uleg┼éa zmianie. Po aktualizacji przepis├│w kodeksu post─Öpowania cywilnego komornik musi wzi─ů─ç pod uwag─Ö, jak wygl─ůda stan faktyczny osoby utrzymuj─ůcej si─Ö z umowy zlecenia.

Komornik będzie traktował umowę zlecenie tak samo jak umowę o pracę w przypadku:

  • gdy umowa ma powtarzaj─ůcy si─Ö charakter,
  • gdy jest jedynym ┼║r├│d┼éem utrzymania d┼éu┼╝nika.

Je┼╝eli tak si─Ö dzieje – stosujemy tu og├│lne zasady (m.in. kwota wolna od zaj─Öcia w wysoko┼Ťci pensji minimalnej). Warto przy tym podkre┼Ťli─ç, ┼╝e istotna jest tu inicjatywa d┼éu┼╝nika, kt├│ry poinformuje organ prowadz─ůcy post─Öpowanie o charakterze swojego zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia. Je┼╝eli doch├│d d┼éu┼╝nika z zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia nie spe┼énia tych wymaga┼ä – komornik wci─ů┼╝ mo┼╝e zabra─ç go w ca┼éo┼Ťci.

Ile komornik może zabrać z pensji na umowę o dzieło

Umowy o dzie┼éo dotycz─ů najcz─Ö┼Ťciej jednorazowych czynno┼Ťci i w tym wypadku nie b─Ödziemy mieli do czynienia z formami ochrony prawnej, przewidzianej dla pracownik├│w zatrudnionych na podstawie umowy o prac─Ö, a nawet umowy zlecenia – komornik mo┼╝e zabra─ç do 100% wynagrodzenia z umowy o dzie┼éo i nie obowi─ůzuj─ů go tu ┼╝adne ograniczenia.

Ile komornik mo┼╝e zabra─ç z emerytury i renty

A co w przypadku d┼éu┼╝nik├│w-senior├│w, kt├│rzy utrzymuj─ů si─Ö z emerytury ilub renty? W tym wypadku komornik mo┼╝e zabra─ç do 25% otrzymywanego ┼Ťwiadczenia. W przypadku emerytury i renty r├│wnie┼╝ mamy do czynienia z kwot─ů woln─ů od potr─ůce┼ä (w 2022 roku wynosi 980,19 z┼é netto). Oznacza to, ┼╝e z minimalnej emerytury komornik mo┼╝e zabiera─ç do 237,79 z┼é miesi─Öcznie. Warto przy tym podkre┼Ťli─ç, ┼╝e dodatkowe ┼Ťwiadczenia dla emeryt├│w (m.in. trzynasta emerytura i czternasta emerytura s─ů ca┼ékowicie zwolnione z potr─ůce┼ä komorniczych i w ca┼éo┼Ťci wp┼éywaj─ů na konto ┼Ťwiadczeniobiorcy).

Ile komornik mo┼╝e zabra─ç z konta bankowego

Komornik ma prawo r├│wnie┼╝ do zabrania Twoich pieni─Ödzy bezpo┼Ťrednio z konta bankowego. Nale┼╝y przy tym zaznaczy─ç, ┼╝e jest to zupe┼énie inny rodzaj egzekucji, kt├│ry wcale nie musi zosta─ç zastosowany w Twoim wypadku.

Je┼╝eli ju┼╝ mamy do czynienia z regularnym zaj─Öciem komorniczym na pensji – raczej nie musisz si─Ö obawia─ç dodatkowego zaj─Öcia konta. Jednak w przypadku os├│b, kt├│re unikaj─ů post─Öpowania egzekucyjnego (np. pracuj─ů „na czarno”), taka sytuacj─ů jest jak najbardziej prawdopodobna.

W├│wczas komornik nawi─ůzuje wsp├│┼éprac─Ö z operatorem rachunku (np. bank, SKOK itd.) i zatrzymuje wszystkie pieni─ůdze, kt├│re si─Ö na nim pojawi─ů. Jedno z rozwi─ůza┼ä tego problemu znajdziesz w naszym poradniku komornik a karta przedp┼éacona.

Zaj─Öcia komornicze z pensji podsumowanie

Jak widzisz – kwestia tego ile komornik mo┼╝e zabra─ç z pensji jest do┼Ť─ç skomplikowana. W pierwszej kolejno┼Ťci musisz wzi─ů─ç pod uwag─Ö rodzaj umowy, na podstawie kt├│rej wykonujesz prac─Ö. Kolejn─ů szalenie istotn─ů spraw─ů jest to, czy Twoje d┼éugi pochodz─ů z nieop┼éaconych aliment├│w.

Nie trudno doj┼Ť─ç do wniosku, ┼╝e przepisy w du┼╝o bardziej surowy spos├│b traktuj─ů d┼éu┼╝nik├│w, kt├│rzy nie ┼éo┼╝─ů na utrzymanie swoich dzieci. Jest to podyktowane przede wszystkim konstrukcj─ů polskiego systemu pomocy socjalnej. Zwr├│─ç uwag─Ö, ┼╝e w przypadku braku p┼éatno┼Ťci aliment├│w, zas─ůdzona kwota jest wyp┼éacana dziecku przez pa┼ästwo, kt├│re nast─Öpnie uzyskuje roszczenie wobec d┼éu┼╝nika. Bud┼╝et pa┼ästwa z tego tytu┼éu jest obci─ů┼╝any kwot─ů ok. 2 mln z┼é dziennie. To dlatego komornik mo┼╝e zabra─ç wi─Öcej z pensji d┼éu┼╝nika alimentacyjnego.

Chcesz ochroni─ç sw├│j maj─ůtek przed zaj─Öciem? Sprawd┼║, jak komornik dowiaduje si─Ö o spadku.