Znalaz艂e艣 si臋 w trudnej sytuacji finansowej? Zastanawiasz si臋, jaka ochrona prawna przys艂uguj臋 Ci w trakcie egzekucji komorniczej? Przekonaj si臋, ile wynosi kwota wolna od zaj臋cia w 2022 roku. Sprawd藕, ile pieni臋dzy mo偶e zabra膰 komornik z wynagrodzenia z etatu, zlecenia, umowy o dzie艂o oraz emerytury.

Obraz przedstawiaj膮cy, jak wygl膮da kwota wolna od zaj臋cia.

Pandemia koronawirusa sprawi艂a, 偶e wielu Polak贸w popad艂o w powa偶ne tarapaty finansowe. Nie jest bowiem tajemnic膮, 偶e wi臋kszo艣膰 naszego spo艂ecze艅stwa nie posiada tzw. poduszek finansowych, czyli oszcz臋dno艣ci na czarn膮 godzin臋 lub dodatkowego 藕r贸d艂a dochodu. W zwi膮zku z tym jedynym wyj艣ciem z sytuacji, jest skorzystanie z oferty kredytowej wybranego banku. Problem zaczyna si臋 wtedy, gdy d艂u偶nik przestaje sp艂aca膰 w terminie swoje zobowi膮zania. W贸wczas mo偶e doj艣膰 do egzekucji komorniczej w ramach windykacji d艂ugu.

Co to jest kwota wolna od zaj臋cia

Kwota wolna od zaj臋cia komorniczego – to okre艣lona suma pieni臋dzy, kt贸re nie mo偶e zosta膰 zaj臋ta przez komornika w drodze egzekucji. Jak wysoko艣膰 oraz podstawa prawna zaj臋cia, zale偶膮 od 藕r贸d艂a dochodu. Najcz臋艣ciej mowa o umowie o prac臋, dlatego maj膮 w贸wczas zastosowanie regulacje z Kodeksu Pracy – art. 87 鹿 搂 1. Zgodnie z jego tre艣ci膮, do dyspozycji d艂u偶nika musi pozosta膰 minimalna kwota wynagrodzenia za prac臋, aktualna w danym roku kalendarzowym. W 2022 r. kwota wynagrodzenia za prac臋 wolna od zaj臋cia komorniczego wynosi 2363,56 z艂 netto (3010 z艂 brutto).

Najni偶sze wynagrodzenie za prac臋 jest regularnie zwi臋kszane ustawowo, a wraz z nim zwi臋ksza si臋 tak偶e kwota wolna od zaj臋cia komorniczego.

Zaj臋cie wynagrodzenia przez komornika

Opr贸cz kwoty minimalnej, jaka musi pozosta膰 do dyspozycji d艂u偶nika, Kodeks Pracy reguluje tak偶e maksymalne kwoty zaj臋cia komorniczego. Dotyczy to sytuacji, gdy d艂u偶nik zarabia wi臋cej, ni偶 wynosi minimalne w danym roku wynagrodzenia za prac臋. W takim przypadku komornik mo偶e zaj膮膰 co do zasady do 50% wynagrodzenia miesi臋cznego.

Warto mie膰 na uwadze, 偶e premia uznaniowa jest wliczana do wynagrodzenia miesi臋cznego i dopiero od tej kwoty obliczany jest maksymalny procent zaj臋cia. W praktyce oznacza to cz臋sto, 偶e komornik mo偶e zaj膮膰 ca艂膮 nadwy偶k臋 ponad wynagrodzenie minimalne.

Jest to te偶 jedna z najcz臋stszych form egzekucji komorniczej. Wynika to z faktu, 偶e stosunkowo 艂atwo egzekwowa膰 d艂ug z takiego 藕r贸d艂a – za wyliczenie kwoty potr膮ce艅 odpowiada pracodawca i to do niego zwraca si臋 komornik. Samo wynagrodzenia jest z kolei wyp艂acane na konto bankowe, co utrudnia ukrycie dochodu w przypadku standardowej umowy o prac臋.

Kwota wolna od zaj臋cia a d艂ugi alimentacyjne

Alimenty s膮 co do zasady wyp艂acane dzieciom lub by艂ym ma艂偶onkom w uzasadnionych przypadkach (znaczne pogorszenie stopy 偶yciowej ma艂偶onka niewinnego rozpadu po偶ycia). Z tego wzgl臋du, 偶e s膮 one szczeg贸lnie chronione przez ustawodawc臋, w tym przypadku zaj臋cie komornicze mo偶e si臋ga膰 a偶 60% miesi臋cznego wynagrodzenia za prac臋.

Ma to sk艂oni膰 opornych d艂u偶nik贸w alimentacyjnych do regularnej wyp艂aty tych 艣wiadcze艅 w pe艂nej zas膮dzonej wysoko艣ci. Warto mie膰 na uwadze, 偶e dobro dziecka b臋dzie zazwyczaj stawiane ponad potrzeby d艂u偶nika alimentacyjnego. Wyj膮tkiem b臋d膮 takie sytuacje, jak np. ci臋偶ka choroba d艂u偶nika b膮d藕 powa偶ny wypadek i zwi膮zane z tym koszty leczenia i rehabilitacji. Niemniej jednak o szczeg贸lnym charakterze tego zobowi膮zania 艣wiadczy szereg wyj膮tk贸w w por贸wnaniu do standardowej egzekucji.

Przeczytaj te偶 jak obliczy膰 dok艂adn膮 wysoko艣膰 aliment贸w.

Kwota wolna od zaj臋cia a emerytura

Niemal ka偶dego roku mamy do czynienia z waloryzacj膮 minimalnego wynagrodzenia za prac臋. Podobnie dzieje si臋 w przypadku emerytur.

W zwi膮zku z tym ro艣nie tak偶e kwota wolna od zaj臋cia komorniczego.

W roku 2022 kwota emerytury wolnej od zaj臋cia komorniczego wynosi 916,07 z艂 netto.

Og贸lna zasada pozwala komornikowi potr膮ci膰 do 25% wysoko艣膰 emerytury. Komornik musi mie膰 jednak na uwadze, 偶e do dyspozycji ka偶dego emeryta – d艂u偶nika musi pozosta膰 kwota wolna od potr膮ce艅. Oznacza to w praktyce, 偶e w przypadku najni偶szej emerytury, czyli 1250,88 z艂, maksymalne potr膮cenie mo偶e wynie艣膰 150,93 z艂.

Komornik nie mo偶e w 偶adnym zakresie zaj膮膰 kwoty wyp艂aconej w ramach tzw. 13 emerytury. Jest to bowiem dodatkowe, odr臋bne od emerytury 艣wiadczenie wyp艂acane z urz臋du.

Kwota wolna od zaj臋cia a minimalne wynagrodzenie za prac臋

Najni偶sze wynagrodzenie za prac臋 b臋dzie najcz臋艣ciej w ca艂o艣ci wolne od zaj臋cia komorniczego. Niemniej jednak wyj膮tkiem b臋d膮 tu 艣wiadczenia alimentacyjne, gdzie wysoko艣膰 zaj臋cia komorniczego mo偶e si臋ga膰, jak w standardowym przypadku, do 60% minimalnego wynagrodzenia za prac臋.

Dzieje si臋 tak w szczeg贸lno艣ci wtedy, kiedy alimentami obj臋te s膮 ma艂oletnie dzieci, kt贸re nie s膮 w stanie samodzielnie zapewni膰 sobie 艣rodk贸w pieni臋偶nych.

Kwota wolna od zaj臋cia a cz臋艣膰 etatu

Je偶eli dany pracownik nie pracuje w pe艂nym wymiarze etatu, kwota wolna od potr膮ce艅 b臋dzie proporcjonalnie ni偶sza. W przypadku pracy na p贸艂 etatu b臋dzie to zatem 1/2 aktualnego w danym roku wynagrodzenia minimalnego, a nast臋pnie odpowiednio 1/3 b膮d藕 1/4.

W przypadku pracy w niepe艂nym wymiarze godzin, szczeg贸lnie wa偶ne jest, aby pracodawca prawid艂owo obliczy艂 kwot臋 woln膮 od potr膮ce艅, uwzgl臋dniaj膮c wymiar etatu zad艂u偶onego pracownika.

Kwota wolna od zaj臋cia a umowa zlecenie

W przypadku umowy zlecenia, stosuje si臋 na zasadzie analogii regulacje z Kodeksu Pracy. Niemniej jednak zlecenie musi posiada膰 charakter 艣wiadczenia powtarzaj膮cego si臋, z kt贸rego d艂u偶nik si臋 utrzymuje lub kt贸re stanowi jego jedyne 藕r贸d艂o dochodu.聽W zwi膮zku z tym, do dyspozycji zleceniobiorcy musi pozosta膰 kwota minimalnego w danym roku wynagrodzenia za prac臋.

Inaczej sytuacja wygl膮da w przypadku pozosta艂ych um贸w cywilnoprawnych. Tu teoretycznie mo偶e doj艣膰 do sytuacji, w kt贸rej potr膮ceniu ulegnie 100% takiego wynagrodzenia. Nie ma znaczenia fakt, 偶e jest to regularna praca b膮d藕 jedynie 藕r贸d艂o dochodu, a tak偶e jak wysokie jest to wynagrodzenie. To komornik w postanowieniu okre艣la kwot臋 potr膮cenia w takim wypadku.

Czego nigdy nie mo偶e zabra膰 komornik

W tym miejscu nale偶y wskaza膰, 偶e komornik mo偶e zaj膮膰 nie tylko 艣rodki pieni臋偶ne, ale tak偶e ruchomo艣ci. Egzekucja z nieruchomo艣ci dotyczy zazwyczaj przypadku, gdy d艂u偶nik przestaje sp艂aca膰 raty kredytu hipotecznego. W贸wczas bank ma prawo do sprzeda偶y kredytowanej nieruchomo艣ci, co zazwyczaj odbywa si臋 w drodze licytacji komorniczej.

Je偶eli chodzi o 艣wiadczenia pieni臋偶ne, to komornik nie mo偶e:

  • zaj膮膰 ca艂ego wynagrodzenia za prac臋
  • egzekwowa膰 d艂ugu 偶e 艣rodk贸w zgromadzonych na lokacie b膮d藕 rachunku oszcz臋dno艣ciowym do wysoko艣ci trzykrotnego wynagrodzenia w sektorze przedsi臋biorstw (niemniej jednak, wierzytelno艣ci przeznaczone na wk艂ad oszcz臋dno艣ciowy mog膮 zosta膰 przeznaczone w ca艂o艣ci na zaspokojenie d艂ugu alimentacyjnego)
  • 偶膮da膰 wydania ca艂o艣ci posiadanej przez d艂u偶nika got贸wki, je偶eli otrzymuje on periodyczne wynagrodzenie. Kwota, jak膮 musi pozosta膰 wynika z zasad og贸lnych, dotycz膮cych egzekucji
  • zajmowa膰 kwot, jakie d艂u偶nik otrzyma艂 od Skarbu Pa艅stwa w ramach wsparcia, np. stypendia (wyj膮tek dotyczy 艣wiadcze艅 alimentacyjnych)
  • egzekwowa膰 d艂ugu 偶e 艣wiadcze艅 z ubezpiecze艅 osobowych oraz odszkodowania z ubezpieczenia maj膮tkowego do kwoty przekraczaj膮cej 1/4 tego 艣wiadczenia
  • zaj膮膰 na poczet egzekucji komorniczej jakiegokolwiek 艣wiadczenia, wyp艂aconego w zwi膮zku z pokryciem koszt贸w pogrzebu – zar贸wno zapomogi, jak i jednorazowego 艣wiadczenia
  • zajmowa膰 takich 艣wiadcze艅, jak alimenty, 艣wiadczenia i dodatki rodzinne, zasi艂ku piel臋gnacyjnego, 艣wiadczenia porodowego i dla sierot zupe艂nych

Dodatkowo, je偶eli przedmiotem zaj臋cia jest rachunek bankowy przedsi臋biorcy, za zezwoleniem s膮du mog膮 zosta膰 z niego wyp艂acone wynagrodzenia dla pracownik贸w danego przedsi臋biorstwa. Zezwolenie to mo偶e zosta膰 udzielone na 3 miesi膮ce i obejmuje wyp艂at臋 minimalnego wynagrodzenia za prac臋.

W przypadku egzekucji z ruchomo艣ci, zadaniem komornika jest ustalenie, jaki zaw贸d wykonuje d艂u偶nik i jakie narz臋dzia wykorzystuje podczas codziennej pracy. Z egzekucji s膮 bowiem wy艂膮czone narz臋dzia niezb臋dne d艂u偶nikowi do pracy oraz surowce niezb臋dne do produkcji przez jeden tydzie艅. Ograniczenie to nie dotyczy jednak pojazd贸w mechanicznych bez wzgl臋du na rodzaj wykonywanej pracy. Dodatkowo komornik nie mo偶e zaj膮膰 na poczet d艂ugu takich przedmiot贸w, jak:

  • po艣ciel,
  • przedmioty codziennego u偶ytku domowego – np. szklanki, talerze, meble w niezb臋dnym zakresie (szczeg贸lnie 艂贸偶ka, sto艂y, krzes艂a),
  • bielizna i ubrania,
  • miesi臋czny zapas 偶ywno艣ci i opa艂u dla d艂u偶nika oraz jego rodziny,
  • materia艂y niezb臋dne do nauki – w tym tak偶e sprz臋t elektroniczny, co ma szczeg贸lne znaczenie w dobie pandemii koronawirusa oraz nauki zdalnej, kt贸ra jest okresowo przywracana,
  • papiery osobiste – np. akty notarialne, potwierdzenia przyznania renty b膮d藕 emerytury, a tak偶e autografy b膮d藕 dedykacje,
  • odznaczenia i ordery,
  • przedmioty zwi膮zane z kultem religijnym,
  • przedmioty o niskiej warto艣ci rynkowej, ale maj膮ce dla d艂u偶nika szczeg贸ln膮 warto艣膰 sentymentaln膮.

Szczeg贸lne regulacje dotycz膮ce egzekucji komorniczej, zosta艂y stworzone dla rolnik贸w. Okre艣la je tre艣膰 rozporz膮dzenia Ministra Sprawiedliwo艣ci z 16 maja 1996 r. w sprawie przedmiot贸w nale偶膮cych do rolnika, kt贸re nie podlegaj膮 egzekucji s膮dowej. W skr贸cie – celem tego rozporz膮dzenia jest umo偶liwienie prowadzenia dzia艂alno艣ci rolniczej d艂u偶nik贸w, mimo faktu prowadzenia wobec niego egzekucji komorniczej. Egzekucja nie powinna bowiem doprowadzi膰 do upadku gospodarstwa rolnego.

Spodziewasz si臋 problem贸w ze sp艂at膮 zaci膮gni臋tych zobowi膮za艅? Sprawd藕 na czym polega refinansowanie po偶yczki.