Ostatnia waloryzacja rent i emerytur mia┼éa miejsce w marcu 2022 roku. W├│wczas najni┼╝sza emerytura z ZUS wzros┼éa o bezprecedensowe 7%. W warto┼Ťciach nominalnych – podwy┼╝ka najni┼╝szego ┼Ťwiadczenia wynios┼éa 87,65 z┼é. Wszystko wskazuje na to, ┼╝e w przysz┼éym roku b─Ödziemy mieli do czynienia z jeszcze wi─Öksz─ů podwy┼╝k─ů. Ile wynosi najni┼╝sza emerytura w Polsce? Na jakich zasadach odbywa si─Ö jej waloryzacja? Komu przys┼éuguje takie ┼Ťwiadczenie i jak b─Ödzie kszta┼étowa─ç si─Ö warto┼Ť─ç najni┼╝szej emerytury w kolejnych latach? Dowiesz si─Ö z tego artyku┼éu.

Obraz przedstawiaj─ůcy, jak wygl─ůda najni┼╝sza emerytura w Polsce.

Najni┼╝sza emerytura 2022

Najniższa emerytura 2022 wynosi 1338,44 zł brutto, czyli 1217,98 zł netto (na rękę).

W ubieg┼éym roku ┼Ťwiadczenie wynosi┼éo 1250,88 z┼é brutto. Wy┼╝sza ni┼╝ zazwyczaj waloryzacja wynika┼éa z og├│lnej sytuacji gospodarczej – tj. rosn─ůcych wska┼║nik├│w inflacji, inflacji emeryckiej oraz przeci─Ötnego wynagrodzenia w gospodarce. Je┼╝eli interesuj─ů Ci─Ö szczeg├│┼éy, na podstawie kt├│rych obliczana jest coroczna podwy┼╝ka rent i emerytur, sprawd┼║ nasz poradnik waloryzacja emerytury.

Co to jest najni┼╝sza emerytura

Emerytura to powszechne ┼Ťwiadczenie pieni─Ö┼╝ne, wyp┼éacane z Funduszu Ubezpiecze┼ä Spo┼éecznych. W wi─Ökszo┼Ťci wypadk├│w emerytura przyznawana jest wniosek – wobec czego ubezpieczony mo┼╝e swobodnie wybiera─ç moment, w kt├│rym zaprzestanie aktywno┼Ťci zawodowej.

Warto przy tym podkre┼Ťli─ç, ┼╝e w rzeczywisto┼Ťci mamy w naszym kraju kilka r├│┼╝nych system├│w emerytalnych, kt├│re funkcjonuj─ů obok siebie. Emerytury rolnicze wyp┼éaca Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo┼éecznego – swoje systemy ma te┼╝ Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Sprawiedliwo┼Ťci oraz Ministerstwo Spraw Wewn─Ötrznych i Administracji. Niekt├│re zawody s─ů uprawnione do przechodzenia w stan spoczynku (np. s─Ödziowie i prokuratorzy).

Najni┼╝sza emerytura – to wska┼║nik okre┼Ťlony przez Ustaw─Ö o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpiecze┼ä Spo┼éecznych. ┼Üwiadczenie co najmniej tej wysoko┼Ťci przys┼éuguje osobom pobieraj─ůcym rent─Ö z tytu┼éy niezdolno┼Ťci do pracy oraz osobom, kt├│re osi─ůgn─Ö┼éy powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet oraz 65 dla m─Ö┼╝czyzn) i maj─ů wymagany sta┼╝ pracy (20 lat dla pracy kobiet i 25 lat pracy dla m─Ö┼╝czyzn).

Komu przysługuje najniższa emerytura

Czy zatem mo┼╝na otrzymywa─ç z ZUS mniejsze ┼Ťwiadczenie, ni┼╝ najni┼╝sza emerytura? Jak najbardziej tak.

Od 1 stycznia 2015 roku emerytury wyp┼éacane s─ů wy┼é─ůcznie na zasadach kapita┼éowych. Dotyczy to os├│b urodzonych po 31 grudnia 1948 roku. W tym wypadku podstaw─ů do ustalenia wysoko┼Ťci ┼Ťwiadczenia jest suma sk┼éadek zgromadzonych na koncie w ZUS (z uwzgl─Ödnieniem ich waloryzacji).

Oznacza to, ┼╝e osoby, kt├│re nie osi─ůgn─Ö┼éy okre┼Ťlonego sta┼╝u pracy, nie mog─ů liczy─ç na ┼Ťwiadczenie z ZUS w wysoko┼Ťci minimalnej emerytury. Mowa tu przede wszystkim o osobach wykonuj─ůcych sw├│j zaw├│d na podstawie um├│w zlecenia lub um├│w o dzie┼éo, a tak┼╝e osobach zatrudnionych „na czarno”. Cz─Östo dotyczy to r├│wnie┼╝ kobiet, kt├│re maj─ů wieloletnie luki sk┼éadkowe np. z powodu wychowywania dzieci (niekt├│re z nich mog─ů liczy─ç na wyr├│wnanie w ramach programu mama 4+, szczeg├│┼éy znajdziesz w naszym poradniku emerytura matczyna). Osoba bez odpowiedniego sta┼╝u pracy – otrzyma z ZUS ┼Ťwiadczenie wynikaj─ůce ze zgromadzonych sk┼éadek (ciekawostka – najni┼╝sza emerytura wyp┼éacana w Polsce wynosi obecnie 0,48 z┼é brutto miesi─Öcznie).

A co je┼╝eli ubezpieczony osi─ůgn─ů┼é wymagany sta┼╝ pracy, ale zarabia┼é na tyle ma┼éo, ┼╝e suma sk┼éadek zgromadzonych na koncie nie zapewnia mu wyp┼éaty ┼Ťwiadczenia w wysoko┼Ťci minimalnej emerytury? Z tak─ů sytuacj─ů cz─Östo maj─ů do czynienia osoby zarabiaj─ůce pensj─Ö minimaln─ů lub prowadz─ůce dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů.

W├│wczas, na podstawie przepis├│w ustawy, ┼Ťwiadczenie ubezpieczonego zostanie wyr├│wnane do kwoty, jak─ů ma aktualna najni┼╝sza emerytura (1338,44 z┼é brutto).

Gdzie wykorzystuje si─Ö wska┼║nik najni┼╝szej emerytury

Jak widzisz – nazwa „najni┼╝sza emerytura” mo┼╝e by─ç myl─ůca. Wcale nie oznacza to, ┼╝e emeryt nie mo┼╝e otrzymywa─ç ┼Ťwiadczenia mniejszego, ni┼╝ kwota okre┼Ťlona w ustawie. W rzeczywisto┼Ťci mn├│stwo os├│b w Polsce otrzymuje zdecydowanie ni┼╝sze ┼Ťwiadczenie (je┼╝eli interesuj─ů Ci─Ö szczeg├│┼éy, sprawd┼║ artyku┼é ile jest emeryt├│w w Polsce).

Polski system emerytalny jest niesamowicie skomplikowany. Regulacje dotycz─ůce wyp┼éaty ┼Ťwiadcze┼ä dla ubezpieczonych znajdziemy w co najmniej kilkunastu aktach prawnych. Ponadto brak stabilno┼Ťci w decyzjach politycznych powoduje niemo┼╝liwo┼Ť─ç wprowadzenia potrzebnych zmian lub wycofywanie si─Ö z ju┼╝ wprowadzonych reform (np. cofni─Öcie reformy wieku emerytalnego 67 lat bez wzgl─Ödu na p┼ée─ç).

Kwota najni┼╝szej emerytury jest brana pod uwag─Ö r├│wnie┼╝ przy ustalaniu wysoko┼Ťci innych ┼Ťwiadcze┼ä, m.in:

  • renty z tytu┼éu niezdolno┼Ťci do pracy,
  • renty rodzinnej,
  • renty z tytu┼éu cz─Ö┼Ťciowej niezdolno┼Ťci do pracy.
  • trzynastej emerytury,
  • czternastej emerytury.

Ile mo┼╝na dorobi─ç do najni┼╝szej emerytury

Pobieranie ┼Ťwiadczenia emerytalnego nie wyklucza osoby z aktywno┼Ťci zawodowej. Mamy tu jednak do czynienia z limitami przychod├│w, po przekroczeniu kt├│rych wyp┼éacana emerytura zostaje zmniejszona lub zawieszona. Limity zarobk├│w s─ů uzale┼╝nione od wska┼║nika ┼Ťredniej krajowej.

Przychody dorabiaj─ůcego emeryta lub rencisty nie mog─ů przekroczy─ç:

  • 4364,65 z┼é brutto miesi─Öcznie – czyli 70% przeci─Ötnego wynagrodzenia – w├│wczas emerytura zostaje zmniejszona,
  • 8105,79 z┼é brutto miesi─Öcznie – czyli 130% przeci─Ötnego wynagrodzenia – w├│wczas emerytura zostaje zawieszona.

Ile wyniesie najni┼╝sza emerytura w 2023 i kolejnych latach

Wszystko wskazuje na to, ┼╝e w najbli┼╝szych latach b─Ödziemy mieli do czynienia z dalszym wzrostem ┼Ťwiadcze┼ä emerytalnych. Podstawowym powodem jest tu oczywi┼Ťcie nieciekawa sytuacja ekonomiczna pa┼ästwa (m.in. inflacja ponad 15%), kt├│ra przek┼éada si─Ö na dro┼╝yzn─Ö, a w konsekwencji – znaczne pogorszenie sytuacji finansowej senior├│w.

Rozwi─ůzaniem tego problemu mia┼éa by─ç waloryzacja, nale┼╝y tu jednak podkre┼Ťli─ç, ┼╝e ┼Ťwiadczenia wyp┼éacane z ZUS s─ů waloryzowane z du┼╝ym op├│┼║nieniem (w marcu ka┼╝dego roku), a podstaw─ů do ustalenia wysoko┼Ťci waloryzacji s─ů wska┼║niki za poprzedni rok. Oznacza to, ┼╝e w sytuacji dynamicznego wzrostu cen – emeryci musz─ů pokrywa─ç zwi─Ökszone wydatki z niezwaloryzowanego jeszcze ┼Ťwiadczenia.

Rozwi─ůzaniem tego problemu mia┼éa by─ç 13. oraz 14. emerytura – czyli dodatkowe wyp┼éaty dla wszystkich uprawnionych w wysoko┼Ťci najni┼╝szej emerytury.┬á Czternasta emerytura po raz pierwszy zosta┼éa wyp┼éacona w 2021 roku i mia┼éa mie─ç charakter jednorazowy – jednak ju┼╝ w lutym 2022 roku rz─ůd zapowiedzia┼é, ┼╝e ┼Ťwiadczenie zostanie wyp┼éacone ponownie. Opr├│cz tego pojawiaj─ů si─Ö ju┼╝ g┼éosy o kolejnym dodatku dla emeryt├│w, okre┼Ťlanym roboczo jako „pi─Ötnasta emerytura„. Wbrew pozorom – wprowadzenie takiego dodatku, nawet w aktualnej sytuacji bud┼╝etowej, nie jest nieprawdopodobne. Szczeg├│lnie, gdy we┼║miemy pod uwag─Ö fakt, ┼╝e rok 2023 jest rokiem wyborczym i rz─ůd z pewno┼Ťci─ů b─Ödzie zabiega┼é o poparcie swojego elektoratu.