Uszkodzony banknot co robi─ç
Uszkodzony banknot co robi─ç

Uszkodzony banknot co robi─ç

Aktualizacja: 31 stycznia 2023

Na pewno zdarzy┼éo Ci si─Ö ju┼╝ spotka─ç zniszczony banknot. By─ç mo┼╝e by┼éo to naderwanie, postrz─Öpienie, wytarcie albo uszkodzenie farby. By─ç mo┼╝e w oczy rzuci┼é si─Ö napis na banknocie lub po┼Ťpiesznie dokonane naprawy ÔÇô np. sklejenie ta┼Ťm─ů. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas nie zwraca na to uwagi i dalej obraca takim banknotem. Jednak mo┼╝e si─Ö te┼╝ zdarzy─ç tak, ┼╝e zniszczenia banknotu b─Öd─ů na tyle powa┼╝ne, ┼╝e nikt nie zechce go przyj─ů─ç. Co zrobi─ç w takiej sytuacji?

Obraz przedstawiaj─ůcy uszkodzony banknot.

Jak wymieni─ç uszkodzony banknot

C├│┼╝ ÔÇô obowi─ůzek wymiany zniszczonego banknotu ci─ů┼╝y na jego posiadaczu. Je┼╝eli nie uda Ci si─Ö wykorzysta─ç uszkodzonego banknotu w obiegu (np. zap┼éaci─ç nim za zakupy w sklepie) ÔÇô jedyn─ů drog─ů do odzyskania pieni─Ödzy pozostanie jego wymiana.

Jednak nie jest to jeszcze powód do poważnych zmartwień.

Akt prawny: Zgodnie z zarz─ůdzeniem nr 31/2013 Prezesa Narodowego Banku Polskiego wszystkie banki s─ů zobligowane do wymiany banknotu, je┼╝eli na jednym kawa┼éku zachowa┼éo si─Ö co najmniej 45% jego pierwotnej powierzchni i mo┼╝liwe jest rozpoznanie jego nomina┼éu.

Wymiany możesz dokonać całkowicie bezpłatnie w kasie dowolnego banku w Polsce.

B─ůd┼║ na bie┼╝─ůco: Od 1 pa┼║dziernika 2020 roku nie musisz ju┼╝ udawa─ç si─Ö do banku, w celu wymiany uszkodzonego banknotu. Mo┼╝esz przes┼éa─ç uszkodzony banknot oraz wniosek o wymian─Ö przesy┼ék─ů kuriersk─ů lub pocztow─ů na adres Centrali Narodowego Banku Polskiego przy ul. ┼Üwi─Ötokrzyskiej 11/21 00-919 w Warszawie. W ten spos├│b wymienisz uszkodzone banknoty o warto┼Ťci do 2000 z┼é.

Wniosek o wymian─Ö uszkodzonych banknot├│w drog─ů pocztow─ů znajdziesz poni┼╝ej.

Pobierz wz├│r wniosku o wymian─Ö uszkodzonego banknotu (.pdf do druku).

R├│wnowarto┼Ť─ç przekazanych do NBP banknot├│w zostanie przelana na wskazany we wniosku rachunek bankowy.

Wymianie podlegaj─ů banknoty:

  • postrz─Öpione
  • naddarte
  • podklejone
  • przerwane
  • nadmiernie zabrudzone
  • zaplamione
  • odbarwione

A także banknoty uszkodzone w inny sposób, w tym również wskutek umieszczenia na nich trwałego napisu, rysunku lub innego znaku.

Ile pieni─Ödzy otrzymam za wymieniony banknot

Ca┼éy szkopu┼é w tym, ┼╝e nie zawsze uda Ci si─Ö odzyska─ç pe┼én─ů warto┼Ť─ç nominaln─ů uszkodzonych banknot├│w.

Zgodnie z zarz─ůdzeniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego:

  • 100% rekompensaty przys┼éuguje za banknoty poprzerywane na cz─Ö┼Ťci, sklejone lub niesklejone, je┼╝eli wszystkie cz─Ö┼Ťci pochodz─ů z tego samego banknotu i nie posiadaj─ů ubytk├│w. A tak┼╝e za banknoty, w kt├│rych zachowa┼éo si─Ö ponad 75% powierzchni w jednym fragmencie (czyli – za banknot przerwany w jednym miejscu i sklejony ta┼Ťm─ů otrzymasz pe┼én─ů rekompensat─Ö).
  • 50% rekompensaty przys┼éuguje Ci za banknoty, w kt├│rych zachowa┼éo si─Ö od 45% do 75% pierwotnej powierzchni (czyli ÔÇô bank zwr├│ci Ci 50% warto┼Ťci nomina┼éu w sytuacji, w kt├│rej dysponujesz fragmentem mniejszym ni┼╝ 75% banknotu).

W przypadku jakichkolwiek w─ůtpliwo┼Ťci (z Twojej strony lub ze strony banku), co do warto┼Ťci rekompensaty, kt├│r─ů masz otrzyma─ç za wymieniany banknot. Bank ma obowi─ůzek przyj─ů─ç go i przekaza─ç do centrali NBP w celu wydania opinii (wtedy pieni─ůdze zostan─ů Ci zwr├│cone z op├│┼║nieniem).

W trakcie tej procedury bank zobowi─ůzuje si─Ö do poinformowania Ci─Ö o przebiegu post─Öpowania i w razie zaakceptowania banknotu przez NBP ÔÇô przelania odpowiedniej kwoty pieni─Ödzy na Twoje konto bankowe (kt├│re wska┼╝esz w trakcie sk┼éadania wniosku). W przypadku odmowy wymiany banknotu ÔÇô otrzymasz uzasadnienie na pi┼Ťmie. Natomiast uszkodzony banknot zostanie Ci zwr├│cony.

W przypadku samodzielnego ubiegania si─Ö o wymian─Ö banknotu (kt├│rego stan budzi w─ůtpliwo┼Ťci) w NBP drog─ů pocztow─ů ÔÇô ominiesz po┼Ťrednika i zaoszcz─Ödzisz czas.

Ile trwa wymiana uszkodzonego banknotu

Wymiana banknotu wi─ů┼╝─Ö si─Ö z konieczno┼Ťci─ů:

  • z┼éo┼╝enia wniosku o wymian─Ö banknotu przez klienta (zawsze)
  • pokwitowania przyj─Öcia pieni─Ödzy (w wypadku konieczno┼Ťci przekazania banknotu do analizy w NBP)
  • rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji (j/w)

Je┼╝eli banknot nie wzbudza ┼╝adnych w─ůtpliwo┼Ťci ÔÇô w przypadku wymiany w banku, pieni─ůdze powiniene┼Ť otrzyma─ç od r─Öki. W przypadku wymiany drog─ů pocztow─ů w NBP ÔÇô pieni─ůdze zostan─ů przelane na Twoje konto bezpo┼Ťrednio po rozpatrzeniu wniosku.

We wniosku musisz poda─ç swoje imi─Ö i nazwisko, adres do korespondencji oraz numer telefonu, a tak┼╝e numer konta bankowego, na kt├│re zostanie przelana zwr├│cona kwota.

Uwaga: Banki nie wymieniaj─ů banknot├│w, kt├│rych autentyczno┼Ť─ç budzi podejrzenia. W tym wypadku bank ma obowi─ůzek zawiadomi─ç policj─Ö i prokuratur─Ö. Natomiast osoba, kt├│ra przynios┼éa banknot do banku b─Ödzie musia┼éa wyja┼Ťni─ç, w jaki spos├│b wesz┼éa w jego posiadanie.

Czy mo┼╝na wymieni─ç uszkodzon─ů monet─Ö

Monety s─ů do┼Ť─ç trwa┼éym ┼Ťrodkiem p┼éatniczym. Ich uszkodzenia objawiaj─ů si─Ö najcz─Ö┼Ťciej w trakcie pr├│by wykorzystania automat├│w, kt├│re przed przyj─Öciem bilonu, analizuj─ů jego stan (np. parkomaty, automaty vendingowe). Na podstawie zarz─ůdzenia 31/2013 prezesa NBP – mo┼╝esz wymieni─ç r├│wnie┼╝ ten ┼Ťrodek p┼éatniczy.

Wymiana uszkodzonych monet odbywa si─Ö w kasie dowolnego banku w Polsce.

Wymianie podlegaj─ů monety:

  • uszkodzone mechanicznie
  • wytarte
  • odbarwione
  • skorodowane

A tak┼╝e takie, na kt├│rych umieszczono napis, rysunek lub inny znak. Do wymiany kwalifikuje si─Ö moneta, w kt├│rej zachowa┼é si─Ö przynajmniej jej jeden element (czyli rdze┼ä lub pier┼Ťcien).

Uwaga: Wymianie nie podlegaj─ů monety, co do kt├│rych zachodzi podejrzenie uszkodzenia przy wykorzystaniu urz─ůdze┼ä przemys┼éowych, stosowanych do deformowania monet poprzez ich pofalowanie, poci─Öcie, zdeformowanie kszta┼étu lub zatarcie wizerunku.

Zastanawiasz si─Ö, jak wygl─ůda zarz─ůdzenie finansami w innych kulturach? Przeczytaj na czym polega bankowo┼Ť─ç islamska.

Jak wymieni─ç uszkodzone banknoty euro

Podobne zasady wymiany uszkodzonych banknot├│w stosuj─ů wszystkie kraje Unii Europejskiej.

Ca┼éy problem w tym, ┼╝e Narodowy Bank Polski odmawia przyjmowania do wymiany banknot├│w i monet, kt├│rych sam nie wyemitowa┼é. Oznacza to, ┼╝e nie masz co liczy─ç na pomoc tej instytucji w procesie wymiany uszkodzonego banknotu euro. Wymian─ů uszkodzonej waluty obcej nie zajmuj─ů si─Ö te┼╝ komercyjne banki na terenie naszego kraju.

Uszkodzone lub niekompletne banknoty euro co do zasady wymienia się w centralnych bankach krajowych strefy euro. Do wymiany kwalifikuje się banknot, z którego zachowała się więcej niż połowa oryginalnej powierzchni.

Je┼╝eli cz─Östo bywasz za granic─ů – mo┼╝esz zleci─ç wymian─Ö banknotu w jednym z tych kraj├│w. Wymiana banknotu euro jest bezp┼éatna (poza sytuacj─ů, w kt├│rej banknoty zosta┼éy przypadkowo uszkodzone przez zastosowanie urz─ůdze┼ä antykradzie┼╝owych). Pieni─ůdze otrzymasz w banku od r─Öki lub z┼éo┼╝ysz odpowiedni wniosek, ze wskazaniem konta do przelewu. Gorzej, gdy w posiadanie uszkodzonego banknotu wszed┼ée┼Ť np. w trakcie wakacji, a jego warto┼Ť─ç nie przekonuje Ci─Ö do powt├│rzenia wycieczki ­čÖé

Jednak i w tym przypadku nie wszystko stracone!

Mo┼╝esz spr├│bowa─ç wymieni─ç uszkodzony banknot euro w komercyjnych kantorach. Jednak musisz liczy─ç si─Ö z tym, ┼╝e nie otrzymasz pe┼énej warto┼Ťci nominalnej banknotu. Ile prowizji za wymian─Ö pobierze kantor? Wszystko zale┼╝y od stopnia uszkodze┼ä.┬á W przypadku niewielkiej wady (np. naderwany r├│g banknotu) – b─Ödzie to z regu┼éy od 5% do 10% warto┼Ťci nominalnej. Pami─Ötaj tez, ┼╝e nie istniej─ů ┼╝adne przepisy zobowi─ůzuj─ůce kantory do wymiany uszkodzonej obecej waluty. Wymiana zale┼╝y wy┼é─ůcznie od tego, czy w┼éa┼Ťciciel kantoru uzna, ┼╝e mu si─Ö to op┼éaca. Wobec tego najch─Ötniej wymieniane s─ů mocniejsze waluty – dolar ameryka┼äski, euro lub funt brytyjski.

Robisz porz─ůdek w swoich finansach? Sprawd┼║ te┼╝, jak zamkn─ů─ç niepotrzebne konto w banku.

Przeczytaj te┼╝: